Qredits-directeur Elwin Groenevelt

Qredits-directeur Elwin Groenevelt

“Ik kan niet meer terug naar een bank”

Er is voor 500 miljoen euro aan kredieten verstrekt. Er zijn meer dan 30.000 banen gecreëerd, er is een overheidsbesparing van zestig miljoen gerealiseerd en 81 procent van de starters met een krediet van Qredits heeft na vijf jaar nog steeds een actieve onderneming. De palmares van Qredits is lang en indrukwekkend. De Almelose kredietverstrekker heeft in de afgelopen elf jaar zijn doelstelling waargemaakt: social impact genereren. Maar voor algemeen directeur Elwin Groenevelt is het nog te weinig. “Qredits is er om ondernemerschap in de brede zin te stimuleren. Het kan dus niet zo zijn dat iemand geen onderneming begint omdat hij niet van ons heeft gehoord.”

Elwin Groenevelt is de meest maatschappelijk bankdirecteur van Nederland. Alleen is Qredits geen bank, maar een stichting die zich toelegt op microfinanciering. Zijn inborst verraadt veel maatschappelijke betrokkenheid. De 50-jarige Groenevelt heeft het te danken aan zijn jeugd: vader was Rabo-directeur in Pernis, een dorpje onder de rook van Rotterdam. “Hij kende iedereen in het dorp. Als een ondernemer bij hem kwam voor een krediet, hoefde hij niet lang te denken. Hij wist wel of die persoon eerlijk en betrouwbaar was en kon ondernemen. En hij voelde zich niet verheven. Dat heeft mij wel gevormd ja. Nog altijd koester ik warme gevoelens voor de Rabobank en heb ik hart voor ondernemers. En natuurlijk is er dat Rotterdamse: no-nonsense, niet lullen maar poetsen.” Als derde generatie - zijn opa werkte bij de Rotterdamse Bank, later Amro - kiest ook hij voor de bankensector. Hij studeert Bedrijfskunde in Amsterdam en komt via een stage bij Credit Lyonnais Bank Nederland terecht. “Een cowboybank”, zegt Groenevelt met een glimlach, verwijzend naar het fiasco rondom de overname van filmmaatschappij MGM van twee miljard dat de bank de das omdeed. “Maar ik ben er wel afgestudeerd met het ontwikkelen van credit-scoring systeem voor zakelijke kredietverlening. Dat was helemaal nieuw; je kon snel bepalen of iemand voldoende kredietwaardig was.”

Rusteloos en ambitieus

Hij ontpopt zich als talentvol in de financiële wereld: via de Generale Bank en de latere fusie met Fortis Bank maakt hij al voor zijn dertigste deel uit van de Staf van de Raad van Bestuur. “Een integratieproces tussen twee banken is interessant en leerzaam. Je overziet dan het businessmodel van een bank in de volle breedte: het integreren van teams, kredietrisico management, het distributiemodel waarbij naast de bouw van het kantorennetwerk in die tijd ook de opkomst van callcenters en online banking. In die periode heb ik het echte bankvak geleerd.” Elwin is 28 jaar en ‘rusteloos en ambitieus’ en als hij de kans krijgt bankdirecteur te worden van het Fortis Bank-filiaal in Hengelo en aansluitend districtsdirecteur van de vier vestigingen van de bank in Twente, laat hij zich dat niet ontgaan. “Ik was nog nooit in Hengelo geweest, dus zijn we maar eens gaan kijken. En we vonden het prachtig in Twente, dus de keus was snel gemaakt. Twente is een ondernemende regio en de mentaliteit van de mensen sprak me aan. Wat wel lastig was: in het westen is een deal een deal, maar een Tukker moet er dan nog weer over nadenken. Ze laten niet het achterste van hun tong zien. Ik was gewend aan recht voor z’n raap. Dat is hier niet.”

Vertrouwen

Een mooi vervolg van zijn bancaire carrière en een mooi leven in het Twentse coulissenlandschap lag in het verschiet voor het gezin Groenevelt. Totdat hij in 2005 het boek van Mohammad Yunus, de grondlegger van microfinanciering in Bangladesh, leest. Het inspireert hem. En tegelijkertijd is er de herinnering aan zijn vader, die in feite in Pernis ook al microkredieten verstrekte. Groenevelt: “Het idee van microfinanciering is dat je krediet verleent op basis van vertrouwen. En als je iemand vertrouwen geeft en hij betaalt de lening terug, dan ontstaat er trots. En trots zorgt voor nog meer drive. Het is het zaadje dat uitgroeit tot een boom. Krediet verstrekken op basis van vertrouwen, dat was voor mij een eyeopener. Je geeft niet een krediet aan iemand met het beste idee, maar aan mensen met de meeste ondernemersvaardigheden. Dat zijn overigens vaak vrouwen. Vandaar dat de meeste microfinancieringsprojecten gericht zijn op vrouwen.”

Kruispunt

De uitgangspuntenpunten van microfinanciering staan eigenlijk haaks op de praktijk van de banken. Kredietverlening is meer gebaseerd op zekerheden, trackrecord en eigen vermogen. Vandaar dat Elwin het idee krijgt om een microfinancieringsproject te starten. Hij bespreekt het met zijn mentor, Kees Beuving, destijds voorzitter van de RvB van Fortis Bank Nederland. Die stelt twee ton beschikbaar om twintig starters met elk tien mille te steunen. “In het ergste geval waren we twee ton kwijtgeraakt.” Daarnaast vroeg Elwin twintig collega’s om de ondernemers te coachen: “Omdat elke starter goede ondersteuning moet krijgen. Zo zijn we gestart. In een half jaar was er een klussenbedrijf gefinancierd, een lunchroom, een schildersbedrijf et cetera. Allemaal ondernemers die in het reguliere traject waren afgewezen, maar via het project wel de kans kregen om te starten.” Twee jaar later wordt hij door Economische Zaken gevraagd om te participeren in de projectdirectie Microfinanciering. Met als doel om het verstrekken van kleine kredieten aan met name startende ondernemingen te bevorderen. “Dit was letterlijk een kruispunt in mijn leven. Wat doe ik nu: een heel leven bij een bank werken of ga ik impact maken, de wereld verbeteren? Na een weekend nadenken heb ik ja gezegd. In eerste instantie was er veel weerstand tegen mijn plan om een aparte microfinancieringsorganisatie op te richten. En dat is precies wat ik nodig heb, hoe meer weerstand, hoe beter. Als iemand iets niet ziet lukken, motiveert mij dat juist.”

Nieuw geluid in de bankwereld

Het ‘pilotproject Qredits’ begint met twee miljoen werkkapitaal, van de drie grootbanken en Economische Zaken, en vijftien miljoen aan funding voor leningen. Groenevelt richtte Qredits op. “Als een stichting want juist door profit-denken heb je alleen oog voor grote, winstgevende klanten. Terwijl juist de kleine ondernemers alle aandacht en begeleiding nodig hebben. Als non-profit bedrijf kom je nooit in de verleiding om rendement te laten prevaleren boven sociale impact.” In die zin zit deels het succes van Qredits besloten. “Qredits was een nieuw geluid en een witte raaf in de bankwereld. Het was trouwens midden in de crisis en er waren ook geen andere alternatieve financieringsmogelijkheden voor kleine ondernemers en starters. Daarom zijn we ook snel gegroeid.” 

“Overigens”, voegt hij er aan toe, “waren we in het begin ook wel een beetje het afvalputje, de lender of last resort. Als je was afgewezen door een bank kon je misschien nog bij Qredits terecht.” In het eerste jaar verstrekte Qredits vijfhonderd kredieten, het tweede jaar duizend. Nu verstrekt Qredits vijfduizend kredieten per jaar en krijgt het zeventig aanvragen per werkdag. De funding wordt geleend bij de Europese Investeringsbank, de Bank Nederlandse Gemeenten, de Council of Europe Development Bank en bij de Nederlandse banken en verzekeraars, BNP Paribas en Economische Zaken. De stichting draait op de rentemarge. De microkredieten gaan voor iets meer dan de helft naar startende ondernemers, de rest naar bestaande bedrijven die willen investeren. Ondernemers in de retail, vervoer, zakelijke dienstverlening, persoonlijke verzorging, horeca of bouw, het zijn die doelgroepen die men in het statige pand aan de Wierdensestraat in Almelo op het oog heeft: van een hoedenmaker tot een visboer, een binnenvaartschipper en een schoonmaakbedrijf. Maar ook het MKB kan een beroep doen voor een lening tot 250.000 euro. En over het geheel is het aantal financieringsmogelijkheden sterk uitgebreid: van een microkrediet tot een corona-overbruggingskrediet, een flexibel krediet of lease. Het slagingspercentage is groot: na vijf jaar is 81 procent nog actief, 61 procent is door de microfinanciering niet meer financieel afhankelijk en al met al leverde het een overheidsbesparing van zestig miljoen op.

Eerste niet-bancaire financier

Het succes van Qredits heeft meerdere vaders. In de eerste plaats de gunfactor, zegt Groenevelt: “We begonnen in crisistijd. De banken zaten op hun handen en hadden een slechte reputatie. Wij waren de eerste niet-bancaire financier met een aparte status als social lender. Alle schijnwerpers waren op ons gericht. En we hebben vanaf het begin een volledig geautomatiseerde backoffice gehad met een credit-scoring systeem. En niet in de laatste plaats onze bedrijfsadviseurs die de aanvragers bezoeken. Dat is belangrijk want dan leer je de man of vrouw kennen, zie je de thuissituatie. Dat geeft een goed beeld of de aanvrager uit het juiste ondernemershout is gesneden.” Het begeleiden en coachen van ondernemers is steeds belangrijker geworden. Er is nu een netwerk van zeshonderd coaches die op vrijwillige basis een starter in het zadel helpen. Groenevelt: “Een kapper van veertig, vijftig jaar die een 20-jarige adviseert die een eigen kapsalon wil beginnen. Dat is een ideale situatie.” Daarnaast is er ook de Qredits Academy dat trainingen geeft, bijvoorbeeld boekhouden, social media, debiteurenbeheer of toekomstgericht ondernemen. En Groenevelt streeft naar beter ondernemerschapsonderwijs op met name het MBO en VMBO. “Daar zitten de eigen baasjes van de toekomst. Ondernemerschapsonderwijs op het MBO is net zo belangrijk als het vak Engels.” Het past allemaal naadloos in het grotere plan van de Qredits-oprichter: “We groeien op dit moment hard, we zijn internationaal actief, hebben vier kantoren op de Antillen. Groei is overigens geen doel op zich, maar vooral gedreven door de vraag. We willen niet dat iemand een onvervulde ondernemerswens heeft omdat hij of zij Qredits niet kent. Al was het maar om een e-learning Ondernemersplan Schrijven te doen of met een coach te klankborden. En ja, daarom doen we ook ontzettend veel aan marketing. We willen ondernemerschap in Nederland bevorderen. We willen mensen die bij ons aankloppen helpen en een toekomst bieden door een bedrijf te starten of uit te breiden. Dát is maatschappelijke impact. Het levert trots op wanneer iemand uit een werkeloosheidssituatie weer actief wordt. Dat heeft de BV Nederland nu al 30.000 banen opgeleverd. Dat is onze ultieme missie: ondernemerschap bevorderen!”

Zelf moet hij er niet aan denken terug te keren naar de bankwereld. “Hier weet je waar je voor werkt. Banken zijn zo groot; als je daar een hypotheek verkocht voor twee ton, dat zag je niet terug in de jaarcijfers. Hier maken onze collega’s impact, weten zich te identificeren met de resultaten: we praten niet over dossiers maar over levende mensen met een gezin. Kijk, er wordt altijd gezegd dat het kleine bedrijfjes zijn. Maar klein is groot. Een krediet van 25.000 euro is groot. De beslissing om voor jezelf te beginnen is voor een ondernemer zelf supergroot. Het zijn hardwerkende mensen die grote beslissingen hebben genomen. En wij beseffen elke dag dat Qredits het leven van iemand heeft verbeterd. En daarom kan ik niet terug naar een bank…” 

Tekst: Erwin Gevers
Fotografie: Frank Visschedijk  

>
>
>
Westerhuis Verhuur
Boers & Lem
Jongbloed
Eurorisk
EY