Scheiden doet lijden

Scheiden doet lijden

Tot op het bot uitgekleed

Scheiden doet lijden? Ja, in veel gevallen wel, want niet zelden eindigt een buitenechtelijk avontuurtje of andere huwelijkse onvrede in een bloedbad. Althans in financieel opzicht. Dat geldt zeker voor ondernemers. Niet omdat in die kringen per se vaker een ‘faux pas’ wordt gemaakt. Nee, een ondernemer moet in het proces rondom de echtscheiding een aantal financiële valkuilen omzeilen. Wie daar intuimelt kan diep in de buidel tasten. Zeker als de aanstaande ex transformeert in een heks.

Het zal je gebeuren. Je hebt hard gewerkt, je hebt geïnvesteerd en met je partner een mooi florerend bedrijf opgebouwd en het noodlot slaat toe. Een slippertje, voortslepende onmin of ander conflict met je levenspartner. Als de financiële zaken dan niet op orde zijn ligt een verhuizing van de echtelijke sponde naar een kartonnen doos onder het viaduct van de A1 op de loer. TOM behoudt graag de vrede en laat drie experts aan het woord voor een soepele ontbinding zonder faillissement. Een mediator, fiscaal jurist en advocaat adviseren.

De mediator

Elma Schouten begeleidt vanuit haar praktijk Closure.nu Mediation & Coaching echtelieden bij hun huwelijk ontbindende voornemens. Aangezien veertig procent van de huwelijken op de klippen loopt en bovendien een niet geregistreerde hoeveelheid samenlevingen, is er werk aan de winkel.

“Waarom het mis gaat? Tja, verwachtingen die niet uitkomen, miscommunicatie, geen passie, vreemdgaan. Noem het maar op. Als MFN-familiemediator begeleid ik de scheiding. Aangevuld met relevante opleidingen ben ik in staat om alle aspecten van een scheiding te begeleiden; juridisch, financieel, fiscaal maar zeker ook emotioneel.”

Niet romantisch

“Eigenlijk moet je al voor je huwelijk de zaken goed regelen. Zeker een ondernemer moet daar goed over nadenken en op huwelijkse voorwaarden trouwen. Maar men denkt er niet aan en die zakelijkheid is ook niet romantisch. Toch is het wel de verstandigste keuze als het huwelijk ooit strandt. Ook als het huwelijk niet strandt is het goed om bedrijf en huwelijkse gemeenschap te scheiden.”

Bloedbad

“Het hoeft geen bloedbad te worden, ik spreek trouwens liever van een complexe scheiding, in de media ook wel vechtscheiding genoemd. Kijk, als je voor de rechter staat met elk een advocaat, dan kan het die kant uit gaan. Een advocaat staat immers voor zijn cliënt en wil het beste voor hem of haar. Dan sta je zelf niet meer aan het roer en neemt uiteindelijk iemand anders, de rechter, de beslissing. Mensen kiezen voor mediation als ze er samen uit willen komen. Dat is de basis van mediation en in zo’n traject moet je elkaar wat gunnen om allebei een goede, nieuwe start te kunnen maken. Mijn taak is onder meer om ruimte te bieden om oud zeer uit te praten en elkaar te laten begrijpen. Dat is positief.” Mediation geeft cliënten de ruimte om afspraken te maken waar zij beide achter staan. “Als mediator toets ik de afspraken aan het juridische, financiële en fiscale kader. Natuurlijk krijg ik in mijn praktijk moeilijke gevallen. En ja, het komt voor dat ze er niet samen uitkomen, maar dan leg ik weluitwat de gang naar de rechter kan betekenen. En dat de consequentie daarvan is dat de rechter over de uitkomst zal gaan beschikken. Ik heb twee gevallen gehad waar geen beweging meer in te krijgen was. Nee, ik zie dat niet als falen want de mediator is uiteindelijk niet degene die de oplossing aandraagt. Dat zijn de beide partners zelf. Daar moet de wil aanwezig zijn om op een goede manier de scheiding af te wikkelen.”

Addertjes

“Waar het ondernemers zijn die gaan scheiden, daar wordt het een stuk moeilijker. Er zijn situaties waar het bedrijf failliet is gegaan ten gevolge van de scheiding. Dan kun je wel op huwelijkse gemeenschap zijn getrouwd, maar er zijn allerlei addertjes onder het gras. Alimentatie, opgebouwde pensioenen, de waarde van het bedrijf. Daar kan een onderneming failliet aan gaan. Of mevrouw komt met de kinderen in de bijstand.” Mediation betekent echter niet dat je aan relatietherapie doet. “Je bent er om te zorgen dat er weer een goede start gemaakt kan worden, dat ze verder kunnen met hun levens. Bij een scheiding komen nog weleens schuldgevoelens om de hoek kijken. Het kan zijn omdat er een slippertje gemaakt is of omdat er misschien onvoldoende geluisterd is naar de behoeften van het gezin of de partner. Deze schuldgevoelens kunnen leiden tot afspraken waar je mogelijk later spijt van krijgt. Het is mijn taak om duidelijkheid te scheppen in de gevolgen. Voel je je over enige tijd nog steeds schuldig of heb je dan het gevoel dat de ander wel erg veel overbedeeld is? Als mediator ben ik meervoudig partijdig en ben er voor beide cliënten. Een goede nieuwe start kan alleen wanneer je beide het gevoel hebt dat het eerlijk verdeeld is.”

De fiscaal jurist

Zoals Elma Schouten al aangaf: een ondernemersechtpaar dat uit elkaar gaat moet door een mijnenveld heen. Dennis Jongbloed van Jongbloed Fiscaal Juristen kent het klappen van de zweep.

“Maandelijks worden we ermee geconfronteerd. Vaak adviseren wij de partner van de ondernemer. De ondernemer zelf heeft een accountant en die kent wel weer een advocaat. De partner van de ondernemer komt meestal rechtstreeks of via een advocaat bij ons. Het idee is vaak dat de partner van de ondernemer het slachtoffer is. ‘Ik ben altijd thuis geweest, ik heb de kinderen opgevoed en mezelf weggecijferd zodat jij je bedrijf kon opbouwen’.”

Nul komma nul

“De fout die veel gemaakt wordt is dat staande het huwelijk de waarde van de onderneming niet wordt vastgesteld. Om het bedrijf te beschermen moet je dat wel doen, ook al is er in de verste verte nog geen enkele reden voor een echtscheiding. Gaat het wel mis, dan ontstaat de discussie over de waarde van het bedrijf. En dat is niet simpel in de zin van tien keer de winst. Ook al omdat er zoiets is als persoonlijke goodwill: een kleinere onderneming drijft op de directeur. Die doet de inkoop, de verkoop. Is het gezicht van het bedrijf. Dat vertegenwoordigt ook een waarde. Valt de directeur uit dan is de waarde van het bedrijf nul komma nul.”

Ongeldig

“Als je getrouwd bent op huwelijkse voorwaarden wil dat niet zeggen dat het simpel is, vaak staat er een verrekenbeding in de huwelijkse voorwaarden die niet wordt nagekomen. Maar al te vaak stelt een rechter dan bij een echtscheiding dat de huwelijkse voorwaarden niet gelden. Hiermee is er dan een gemeenschap van goederen en is het bedrijf van beide echtelieden. Op het moment dat er onenigheid ontstaat en de echtgenote een vordering heeft en een beslaglegging wordt gedaan op het bedrijf, dan is het spel op de wagen.”

Moddergooien

“Ook als er een tweede aandeelhouder in de zaak is ontstaan discussies. De onderneming maakt winst en dat is een ton. Maar dat wordt geïnvesteerd in het bedrijf. Dan zegt de aanstaande ex dat de helft van de winst meetelt voor de partneralimentatie, dus vijftig mille. Dat kan de rechter toewijzen. Voor je het weet ben je vijf, zes jaar met elkaar aan het procederen, heb je ruzie met de kinderen en ben je 50 mille kwijt aan advocaatkosten. En dan komt het moddergooien er nog bij: te vaak wordt alles op social media of Whatsapp uitgevochten.”

Trouwen of niet?

“Wat je kunt doen? Niet trouwen is natuurlijk een goede oplossing. En als je trouwt dan op huwelijks voorwaarden. Zorg ervoor dat je je wel hebt gehouden aan de afspraken in de huwelijkse voorwaarden. Laat dit controleren door een fiscaal jurist of advocaat. Ik zie vaak dat de huwelijkse voorwaarden niet goed zijn opgesteld en er dus bij een echtscheiding onverwachte problemen ontstaan. Spreek tijdens het huwelijk met elkaar af hoe de partneralimentatie moet worden berekend en hoe het bedrijf moet worden gewaardeerd. Maak ook duidelijke afspraken over het pensioen dat soms in de BV van de ondernemer is ondergebracht (pensioen in eigen beheer).
Ja, ik heb bedrijven failliet zien gaan en ja, meestal doordat de ondernemer dacht ‘ik heb huwelijkse voorwaarden dus het bedrijf is van mij’. Dat bleek dan bij een echtscheiding niet zo uit te werken. Je denkt er niet aan maar iedere ondernemer zou het toch moeten doen. Maak dus een afspraak met je fiscaal jurist en controleer je huwelijkse voorwaarden!”

De advocaat
Goede afspraken of niet, een advocaat inschakelen lijkt in veel gevallen onvermijdelijk. Althans, dat vinden de betrokkenen zelf. Mr. Stefanie Groothuismink van het Enschedese Dijks Leijssen Advocaten & Rechtsanwälte, constateert dat dit pas laat het geval is. “Als advocaat worden we vaak in een laat stadium ingeschakeld. Dan is het leed al geschied. Mediation en overleg kunnen alsnog tot een doorbraak leiden. Dan voorkom je jarenlang procederen waarbij je je geld uitgeeft aan advocaten in plaats van aan jezelf of de kinderen.”

Emoties

“Twistpunt is veelal de waarde van de onderneming. De partner heeft het vermoeden dat er geld uit de onderneming is weggesluisd en denkt dat er meer vermogen is. Kortom, de ene partij is niet eerlijk en dat betekent de gang naar de rechter. Met alle emoties die daar dan bijkomen. Ik heb meegemaakt dat een cliënt wilde dat ik de ander financieel helemaal kapot zou maken. Daar heb ik afstand van genomen. Natuurlijk ben je partijdig maar bij een echtscheiding moet je ook kijken naar het belang van de ander en de kinderen.”

Houd je hoofd koel

“Wat veel gebeurt is dat de partner hals over kop de gezamenlijke woning verlaat, zonder erover na te denken relevante documenten mee te nemen. Terwijl dat voor de advocaat handig is. Daarom is het belangrijk dat de partner zijn of haar hoofd koel houdt. Het komt voor dat een wederpartij de hakken in het zand zet of juist over bespottelijke zaken procedeert, zoals wasknijpers. Ik heb weleens tegen de rechter gezegd dat er misbruik van recht werd gemaakt, nadat we binnen een paar maanden zes keer voor dezelfde rechter stonden.”

Grensoverschrijdende kwesties

“We zijn als kantoor gespecialiseerd in internationaal recht en hebben Duitse Rechtsanwälte in dienst. Er zijn veel grensoverschrijdende kwesties. Gaat de vrouw na de scheiding met de kinderen in Duitsland wonen? Denk er dan aan dat de kinderalimentatie in Duitsland anders wordt berekend en een stuk hoger is. Hetzelfde geldt voor opgebouwd vermogen in het buitenland. De Nederlandse rechter kan wel een oordeel geven over de verdeling van een in Duitsland opgebouwd pensioen, maar de uitvoerder kan dat naast zich neerleggen. Hierin kunnen wij ook adviseren.”

Het leven is kort

“Kijk, het is niet zo dat alles voor de rechter eindigt. In een vier-gesprek kun je tot goede afspraken komen en moet je als advocaat niet bang zijn om soms je eigen cliënt tot de orde te roepen. Vaak is de emotie hoog, wil de ondernemer kort door de bocht omdat hij al met zijn accountant heeft gesproken. De vrouw is dan nog lang niet zo ver. Daar moet je tijd voor nemen. Houd ook het belang van de kinderen voor ogen. Een vechtscheiding is niet zelden een garantie dat kinderen een van beide ouders niet meer zien of bij een psycholoog komen. Ik zeg weleens voor het zo hoog oploopt tegen de cliënt: bedenk dat het leven kort is. Wie zit er nou te wachten op vijf jaar procederen? Maar soms is een procedure onvermijdelijk en zelfs noodzakelijk om tot een goede afwikkeling te komen.”

Tekst: Erwin Gevers
Fotografie: Frank Visschedijk

>
>
>
Jongbloed
ROZgroep
Boers & Lem
Eurorisk
Aysay