In de spagaat van chemie en groen

In de spagaat van chemie en groen

Uzin Utz bewijst dat  duurzaamheid rendement  oplevert

 Het in Haaksbergen gevestigde Uzin Utz Nederland is koploper in duurzaamheid. In de meest brede zin van het woord, want de groene gedachte is tot in elke vezel van de organisatie doorgedrongen. En zonder concessies te doen wordt dat DNA gehandhaafd en voortdurend bijgesteld. Niet alleen de zes jaar geleden geopende ‘groene fabriek’ van de vloerenspecialist is daar een voorbeeld van, het gaat veel dieper. “We hebben mensen van Aveleijn in dienst. Het is de beste beslissing die we ooit hebben genomen.”

Van Unipro naar Uzin Utz. Het is in onze regio nog altijd wennen aan die naam. Logisch, want vanaf 1960 was de producent van onder andere vloerlijmen bekend onder de naam Unipro. En die naam werd gehandhaafd, ook nadat het in 2004 onderdeel werd van de Duitse multinational, de Uzin Utz Group. Pas twee jaar geleden verdween de naam van de gevel en ging het internationaal verder met de naam van de moeder. Maar Unipro ligt bij menigeen nog altijd op de lippen, erkent directeur Gerben Bouwmeester. “Ik snap dat wel. Het is ook een wat vreemde naam natuurlijk. De realiteit is dat Uzin Utz een groot Duits familiebedrijf is, waarmee Unipro al vanaf de oprichting een sterke band heeft.”

Innovatie en duurzaamheid

Qua leeftijd overstijgt de Uzin Utz Group Unipro met een halve eeuw. Aanvankelijk opgericht als fabrikant van zeep en aanverwante producten ging de Duitse Uzin Utz Group vanaf 1948 onder de naam UZIN vloerlijmen maken. Unipro verkreeg in de jaren zestig de licentie om deze voor de Nederlandse markt te produceren. “De vlucht die het heeft genomen onder leiding van directeur-eigenaar Leppink is groot. Niet alleen op het gebied van innovatie, maar ook in duurzaam opzicht”, zegt Bouwmeester. “Jan Leppink is degene geweest die de basis heeft gelegd voor het duurzame denken van, toen nog, Unipro. Een man met een sociaal hart die omzet minder belangrijk vond dan het welzijn van zijn mensen. Die gedachte zit door hem nog altijd in de genen van onze organisatie.”

Oplosmiddelvrije grondstoffen

Jan Oonk kan daarover meepraten. Als voormalig hoofd van het laboratorium was hij betrokken bij de productontwikkeling van nieuwe lijmen en verbeteringen van vloerlijmen, gietvloeren en egalisatieproducten. Dat totale pakket wordt geleverd aan professionele vloerenbedrijven, soms via de groothandel en soms rechtstreeks. “Maar net als verf bevatten de producten destijds oplosmiddelen. Wij zijn al in 1989 begonnen met het ontwikkelen van oplosmiddelvrije middelen. De uitdaging was toen al om al onze producten in 2000 oplosmiddelvrij te hebben. Makkelijk is dat niet geweest nee, maar het is ons gelukt. Hoe? Tja, door innovatief te zijn…” Veel meer over die ‘innovatie’ wil Oonk er niet over kwijt, maar de oplosmiddelen konden worden vervangen door emissiearme en oplosmiddelvrije grondstoffen en ook daarmee bleek Unipro koploper. Als de overheid in 2000 een verbod op producten met vluchtige oplosmiddelen afkondigt is Unipro er al klaar voor. Die innovatiekracht tekent Uzin Utz nog altijd. “We hebben altijd voorop gelopen. Of het nu ging om het terugbrengen van het gewicht van zakken egalisatie of emmers lijm of om duurzame verpakkingen, wij hebben het telkens in een vroeg stadium opgepakt”, aldus Bouwmeester.

Gerecycled materiaal

Een concreet voorbeeld van die visie is de jerrycan van volledig gerecycled materiaal. Tom Borggreve is hoofd Product Management en heeft het hele proces meegemaakt. “We hadden in 2010 al een bag-in-box systeem om daarmee het verpakkingsafval terug te dringen. Maar duurzaamheid gaat stapje voor stapje en bij vakmensen gaat innovatie langzamer. Men is behoudend.” Dat weerhield Borggreve niet om samen met de toeleverancier te zoeken naar een jerrycan, gemaakt van volledig gerecycled materiaal. “Er was wel een probleem dat we moesten oplossen en dat zat in de naad, die was aanvankelijk niet sterk genoeg. Daar zijn we uitgekomen en daarmee hadden we een wereldprimeur te pakken. Ook daarin lopen we weer voorop”, aldus de product manager.

Groene visie

Innovatieve verpakkingsmiddelen, vooruitstrevende research naar milieuvriendelijke en emissievrije producten, het zijn elementen die Uzin Utz uitstraalt. Het sine qua non wat duurzaamheid en MVO betreft, werd de nieuwbouw die door koningin Máxima in 2014 werd geopend. Een gebouw dat nadrukkelijk de gehele groene gedachte krachtig onderstreept en volgens de normen en waarden van duurzaam bouwen is neergezet. Met een lange lijst aan elementen en details, waarmee Uzin Utz nog steeds voorop loopt, werd het bijzondere architectonische ontwerp moeiteloos het groenste gebouw van Nederland. In de ontwerpfase werd bijvoorbeeld al besloten om geen gasaansluiting aan te leggen. Destijds was dat ondenkbaar, benadrukt Gerben Bouwmeester. “Maar die groene visie op de nieuwbouw was geen marketinginstrument. We zaten in een oud en uit zijn jasje gegroeid pand, een vieze en donkere fabriek. Toen wij met architect Henk te Kiefte om tafel gingen hadden we een simpel lijstje met uitgangspunten: schoon en veilig, open, duurzaam en transparant en alles onder een dak. Dat laatste omdat we als team sterk moeten zijn en vinden dat iedereen even belangrijk is, zowel in de productie- als de kantooromgeving. Dat A4’tje is uitgewerkt waarbij de hoofdgedachte was dat de mens centraal moest staan.”

Het draait om de mens

Het ontwerp diende ook om de verwerkende partijen, dus de afnemers van de producten, te kunnen ontvangen. “Maar architecten en voorschrijvende partijen zijn ook van belang”, vervolgt hij. “En het rare was dat we in de ruwbouw al meer architecten over de vloer kregen als in al die jaren daarvoor. Voor de verwerker is het een showroom, voor de architect en andere partijen is het een inspiratiecentrum.” Ilse van Bodegom, verantwoordelijk voor marketing, ziet dat laatste als een constante. “De aandacht voor de mens en het milieu, dat zit al in ons bedrijf vanuit de tijd van Jan Leppink. Bij hem draaide het ook om de mens, om het samen te doen en de sociale aspecten. Dat zie je ook terug in ons pand. Het is ook bedoeld om andere mensen weer te inspireren, te laten zien hoe het kan, hoe je sociale werkplekken kunt creëren. Je hoopt dat anderen dat overnemen. Dat is ook een reden geweest voor koningin Máxima om ons pand te openen.”

Moeilijke spagaat

Bij dat alles speelt uiteraard een rol dat in de kern Uzin Utz een bedrijf is dat bouwchemie levert. Groen ondernemen en chemie, dat lijkt een moeilijke spagaat, zeker omdat het imago van de chemische industrie haaks staat op schoon en milieuvriendelijk. “Inderdaad is chemie een lastige wereld als het om thema’s als vergroening, milieu en uitstoot gaat”, zegt Gerben Bouwmeester. “We willen daarin grote stappen maken, maar dat komt zelden voor. Het zijn vaak tien kleine stapjes en daarin moet je ook telkens keuzes maken en durven door te schakelen. Want het is elke week, elke maand, elk jaar weer anders. Het gaat telkens om tussenstappen.” Tom Borggreve voegt daaraan toe: “We zijn een chemisch bedrijf maar daarin kun je je wel onderscheiden door dingen anders te doen, beter te zijn voor mens en milieu. Die gedachten nemen wij bij onze productontwikkeling van nature al mee.” Overigens is het gegeven dat het om chemie gaat ook een voordeel, vindt Bouwmeester. “Omdat het chemie is zijn er strenge eisen en die noodzaken ons om telkens door te innoveren. We willen niet alleen de wetgeving voorblijven, maar ook telkens grotere stappen maken.”

Durf te ondernemen

Ook voor het moederbedrijf in Duitsland geeft de Nederlandse dochter daarin het voorbeeld. Binnen de groep is ‘Haaksbergen’ een koploper met goede resultaten en een goed rendement. En ook op het gebied van innovatie gaan de Nederlandse collega’s verder. Hoewel directeur Gerben Bouwmeester dat zelf anders vertaalt. “Laat ik het voorzichtig zeggen, wij durven nog wel eens te ondernemen. Je moet om verder te komen keuzes maken. Als voorbeeld die recyclebare jerrycan. Wij hebben die op pallets gepakt, zijn er mee rond gereden, hebben er nog een pallet bovenop gezet. Alles prima. In Duitsland rijden ze dan eerst heen en weer naar Moskou om te kijken of het goed gaat. Wij hebben gewoon meer lef en daarmee drijven wij de innovatie van de totale groep aan. En binnen die groep staan wij qua resultaat op de tweede plaats, na Duitsland zelf!”

Langetermijnstrategie

Waarmee nog maar eens wordt bewezen dat aandacht voor duurzaamheid en goede rendementen hand in hand kunnen gaan. Duurzaamheid waarin overigens nog grote stappen te maken zijn. Want  het chemische imago rondom de producten zal ooit verleden tijd moeten zijn, vindt ook ontwikkelaar Jan Oonk. “We zullen als onderneming en als maatschappij stappen moeten maken naar duurzame en biologische producten, waar mensen in werken of wonen, dat moet immers gezond zijn.”

Gerben Bouwmeester: “Dat is wel een langetermijnstrategie. Weg uit de chemie naar de biologische producten is lastig, er moet namelijk ook met de producten te werken zijn. Maar ik ben ervan overtuigd dat duurzaamheid in de toekomst het enige verdienmodel is.”

Uitbreiding

Een grote prioriteit zal duurzaamheid en MVO blijven houden. Ook nu de eerste plannen voor een uitbreiding van de vestiging in Haaksbergen worden uitgedacht. Het is nodig, niet alleen omdat er in Haaksbergen nieuwe productielijnen komen, maar ook omdat het een belangrijk logistiek centrum voor Noord-Europa wordt van de Uzin Utz Group. Hoe de plannen worden geconcretiseerd zal de komende maanden duidelijk worden.  Maar een ding weet Gerben Bouwmeester wel. “We blijven focus houden op de basis en die basis wordt gevormd door onze mensen. In de geest van Jan Leppink blijft dat het belangrijkste. Zo vonden wij het heel belangrijk om cliënten van Aveleijn in dienst te nemen. Ze doen allerlei klusjes, van opruimen en koffie rondbrengen tot stickers plakken op emmers. En altijd met een lach. Wat ze ook doen, ze zijn altijd vrolijk. Dat werkt aanstekelijk en relativerend, op iedereen. Ik zeg wel eens, die collega’s van Aveleijn, dat is de beste beslissing die we ooit hebben genomen!”

tekst: Erwin Gevers
fotografie: Frank Visschedijk, archief Uzin Utz Nederland

>
>
>
Westerhuis Verhuur
EY
Jongbloed
Dijks Leijssen
Eurorisk
Boers & Lem