Arnold Poelstra over post-coronatijdperk

Arnold Poelstra over post-coronatijdperk

“Er komt een heroriëntatie op bedrijfsprocessen”

Wat de economische gevolgen zullen zijn van de coronacrisis is onduidelijk. Het ene scenario is nog zwarter dan het andere, maar het blijft niet meer dan een verwachting. Echter, zeker is wel dat het een kantelpunt wordt in de economie en in onze manier van denken en werken. Meer thuiswerken blijkt ineens heel goed mogelijk te zijn en zal positieve effecten hebben. Arnold Poelstra, Partner van EY, voorziet hoe dan ook een heroriëntatie op bedrijfsprocessen en daarmee gepaard gaande innovaties in de huidige en de post-coronatijd.

“We zijn natuurlijk met de neus op de feiten gedrukt. Zeker omdat we nu beseffen dat niet alles maakbaar is en wij niet altijd alles in de hand hebben. Dat is voor velen confronterend want we leven in Nederland.” Arnold Poelstra van EY kijkt met een brede blik naar de afgelopen periode. “Het land is  maandenlang geregeerd door medici. En de dingen bleven relatief goed gaan. Maar dat dit een kantelpunt wordt voor iedereen, daarvan ben ik overtuigd.”

Poelstra heeft zich verbaasd over de snelheid waarmee de regering heeft gereageerd. “En op een innovatieve manier. Binnen twee weken lagen er maatregelen. Het werd wel met grote halen gestikt maar het gat zat in elk geval voorlopig dicht. Dat vind ik wel knap.”

Zullen de steunmaatregelen voldoende zijn?

“Dat is koffiedik kijken. Je ziet bepaalde sectoren die nu goed lopen. Veel  IT-bedrijven die b-to-b

software ontwikkelen doen het goed. Daarnaast zijn er natuurlijk ondernemingen die met bepaalde producten kunnen profiteren van deze crisis. Daartegenover zijn de gevolgen voor de horeca natuurlijk groot. Net als die voor de culturele sector. Dat is tragisch. De horeca werd door iedereen gemist en zal zich nu moeten aanpassen aan een nieuw opgelegde werkelijkheid van 1,5 meter. Of daar een rendabele exploitatie uit kan komen zal de tijd leren. Positief is dat die sector in elk geval weer mondjesmaat op gang komt.

De cultuur is een ander verhaal. Of dat terugkomt op niveau is de vraag. Maar de bal ligt bij de culturele instellingen zelf. Ze moeten nu innovatief zijn. Dat zal moeite kosten. De sector is conservatief en bestaat uit veel ZZP’ers tegen wil en dank. Dat komt de slagvaardigheid niet ten goede en enige mate van kaalslag zal waarschijnlijk onvermijdelijk zijn.”

“Voor de startup-bedrijfjes is het nu ook moeilijk. Die hebben geen referentie waar het gaat om omzetverlies. Ze hebben wel loonkosten maar kunnen geen omzetterugval meten. Daardoor komen die startups niet in aanmerking voor tegemoetkomingen en regelingen waar bestaande bedrijven wel gebruik van kunnen maken. Gelukkig zijn ook voor deze groep inmiddels overbruggingsfinancieringen in het leven geroepen.

ZZP’ers is ook zo’n groep die als ondernemer wordt gezien en behandeld. Daar hebben we met elkaar voor gezorgd. Werkgevers voelden zich gekneveld door het arbeidsrecht in ons land en werknemers hadden dringend behoefte aan het verkleinen van de wig tussen hun bruto en netto salaris. Dus werd de ZZP’er geboren. Veel ZZP’ers zijn dan ook geen ondernemer uit overtuiging, maar worden nu wel geconfronteerd met de risico’s die verbonden zijn aan het vrije beroep. Het kabinet is deze groep snel te hulp geschoten met een tijdelijke overbruggingsregeling en een gift, in het geval de tent in zijn geheel gedwongen moest sluiten. Ook hier ‘grote stappen, snel thuis’ ter wille van de snelheid, dus in deze sector zullen partijen niet geholpen worden, omvallen en zich dus noodgedwongen gaan heroriënteren op de toekomst.”

Hoe realistisch is de dreiging van een economische crisis?

“Ook dat is koffiedik kijken, maar de scenarioplanners zijn niet positief. Wat je gezien hebt is dat heel veel dingen gewoon doorgaan. De focus in de media lag heel erg op de horecasector. Die is tenslotte ook keihard getroffen. Maar het is een echte ondernemerscrisis waar we in zitten. De gemiddelde werknemer en ambtenaren, die hebben gewoon hun salaris gekregen en nog niets gemerkt van een terugval. Het consumentenvertrouwen is ook zo’n lastige. De klanten stonden weer in de rij toen Ikea openging. Dat lijkt in strijd met dat dalende vertrouwen. En ja, de beurskoersen gingen in het begin omlaag, maar we zijn een aantal weken verder en, op uitzonderingen na, zijn er evenveel diep groene beursdagen.”

”Wat wel bedreigend kan zijn is als er massaontslagen komen en tienduizenden mensen op straat komen te staan. Dan heb je een probleem. Tegelijkertijd zijn er veel mkb’ers en familiebedrijven en die doen er alles aan om door te blijven gaan. Kijk, wat het lastig maakt is dat dit geen gewone economische crisis is. Dat is het niet. Het is een gezondheidscrisis met verstrekkende economische gevolgen.”

Wat zullen de lessen zijn?

“Ik ben ervan overtuigd dat er heroriëntatie  komt op de bedrijfsprocessen gebaseerd op de recente ervaringen. Transportstromen kunnen flexibeler, ondernemers zullen zich afvragen of ze wel door moeten gaan op dezelfde weg. Moeten zij niet meer het belang van duurzaamheid gaan overwegen. En heel belangrijk: is de markt de markt nog wel? Daar gaat allemaal verandering in komen. Neem het thuiswerken. Dat deden we natuurlijk allemaal wel eens een dagje, maar nu blijkt dat het echt prima kan. Met video vergaderen. Je hoeft niet perse op kantoor te zitten om productief te zijn. En als je elkaar een keer wilt ontmoeten voor een vergadering, dan huur je toch een zaal bij Van der Valk.”

“Waar Nederlanders een hekel aan hebben is als we iets niet kunnen controleren. Je mensen die thuiswerken zijn uit het zicht en hoe zit het dan met de productiviteit? Je kunt gaan meten op output. Wanneer deze geleverd wordt is nu minder van belang. De één is productiever in de ochtend, de ander werkt liever ’s nachts door. De vraag is of jonge mensen het erg vinden om thuis te werken. Die willen juist die flexibiliteit, die gaan wel naar een Regus-achtig pand als er toch vergaderd moet worden. Eén kantelpunt is zeker: we gaan nooit meer voor indirecte zaken in de auto zitten voor een meeting van een uurtje in Rotterdam, Groningen of New York. Dat doen we in Teams of Zoom of wat dan ook . Dat was even wennen, maar de afgelopen periode bewijst dat we het kunnen.”

“Een vraag, zeker in de zakelijke dienstverlening, is wel hoe je aan nieuwe klanten komt. Zoals in onze organisatie, maar dat geldt ook voor andere vormen van dienstverlening, verkoop je vertrouwen. Je bezoekt een potentiële klant, wandelt door het bedrijf, je stelt vragen, doet een eerste klus en dan ontstaat er een relatie. Dat lijkt nu anders te worden. Maar ook daar geldt weer, wij zijn een oudere generatie, jongere generaties zullen er anders tegenaan kijken.”

Wat is echt positief?

“Het heeft positieve gevolgen voor het milieu. We gaan blijvend minder reizen. Minder brandstof, minder fileleed, minder onderhoud aan auto’s. Dat vind ik positief en het bespaart ondernemers geld. En wat ik al zei, we zijn met de neus op de feiten gedrukt, niet alles hebben we in de hand. Daar word je weer een beetje nederig van. Kan ook geen kwaad. Hoe dan ook, misschien gaan we ons wel de vraag stellen: willen we wel alles weer terug?”

Tekst: Erwin Gevers
Fotografie: Frank Visschedijk

>
>
>
Eurorisk
Dijks Leijssen
Boers & Lem
Jongbloed
EY